Het Enneagram

De laatste jaren staat het enneagram volop in de belangstelling. Er is veel over geschreven en het lag niet in mijn bedoeling om er nog een boek over te schrijven. Het werd mij echter duidelijk dat in deze boeken de kennis, die in het enneagram besloten ligt, voornamelijk werd betrokken op persoonlijkheidstypen, management en intermenselijke relaties.

Zelf heb ik het enneagram op een andere, meer meditatieve, manier leren kennen en ik kwam tot de overtuiging dat het nuttig zou zijn om deze kant van het enneagram ook beschikbaar te maken voor diegenen die daar belangstelling voor hebben.

De kennis van het enneagram kwam tot mij via de werken van P.D. Ouspensky, G. Gurdieff en de geschrif-ten van Sri Shantananda Sarasvati, Shankârâcarya van Jyotirmath. De laatste was in staat om het enneagram te verbinden met de spirituele kennis die in de Indiase Vedanta besloten ligt. Hierdoor kwam het enneagram voor mij in een ander daglicht te staan. Het werd een meditatieve weg, die mij de afgelopen 28 jaar sterk heeft beïnvloed. Studie van het enneagram is een levensweg.

Mijn persoonlijke studie kende vele hoogte- en diepte-punten. Soms leek het erop alsof het enneagram zich ontsloot, terwijl het een kort moment later weer even afstandelijk en raadselachtig als tevoren bleek te zijn. Vele vreugdevolle momenten heb ik mogen beleven en even zo vele radeloze. Toch kroop het enneagram dieper en dieper in mijn systeem en is daar tot nu toe altijd aanwezig. Dit is één van de mooiste ervaringen: de ervaring dat het enneagram een duurzame relatie aangaat met degene die zich er vol overgave op richt. Het steeds dieper doordringen in de verborgen betekenis van het symbool lijkt als vanzelf en heel natuurlijk te gaan, zolang men maar met een ‘open’ geest zich blijft richten op deze esoterische kennis. Het enneagram is niet te ‘begrijpen’ in de gewone zin van het woord. Het is een samenspel van ratio en emotie en het vraagt om diepe meditatie en reflectie, zodat ook de diepe lagen van de menselijke geest resoneren met de harmonieën die in het enneagram verborgen liggen.

Om te voorkomen dat men dit boek te rationeel zou oppakken heb ik er voor gekozen om een aantal citaten toe te voegen uit de Mândûkya Upanishad en uit Sri Aurobindo’s meesterwerk Savitri. Beide werken zijn erop gericht de mens te helpen om voorbij de werkelijkheid te komen en te ontdekken dat er niet één werkelijkheid is, maar dat er vele werkelijkheden zijn. Door verschillende standpunten in te nemen ontdekt de mens dat hij zelf telkens een nieuwe werkelijkheid schept, met eigen regels en nieuwe mogelijkheden en onmogelijkheden. Deze houding en ‘vaardigheid’ is noodzakelijk op de lange weg van spirituele ontwikkeling. Alvorens over te gaan tot de bestudering van het enneagram is een inleiding geschreven, waarin een aantal hindernissen worden besproken die maken dat de gemiddelde mens niet eenvoudig het spirituele pad betreedt en die een snelle voortgang op dit pad in de weg staan. In dit opzicht lijkt menselijke ontwikkeling een evolutionair proces te zijn, dat niet alleen betekenis heeft voor de persoon, maar meer nog een betekenis heeft voor de mensheid in het algemeen. De hindernissen zijn geen intellectuele hindernissen, maar als het ware ‘program-meerfouten’. De mens is zodanig geprogrammeerd dat hij of zij heel goed een ‘gewoon’ leven kan leiden, maar als hij hier bovenuit wil stijgen en een ander leven wil, dan wordt hij naar beneden getrokken door de werking en beperkingen van zijn eigen geest. De spirituele disci-plines die in alle tradities aangereikt worden, zijn erop gericht deze ‘programmeerfouten’ door middel van eigen inspanning te herstellen en te boven te komen. Pas dan kan de werkelijke studie van het enneagram een aanvang nemen. Vreemd genoeg, maar wel bijzonder hoopgevend, is de studie van het enneagram zelf een goed hulpmiddel om onze ‘programmatuur’ te verbeteren. Dat dit nood-zakelijk is in termen van menselijke ontwikkeling of evolutie is zonneklaar. Niet alleen voor de spirituele ontwikkeling van de individuele mens is zij noodzakelijk, maar ook voor de maatschappelijke ontwikkeling van onze samenleving.

Zonder een grondige investering en een grote inspanning zal het niet mogelijk zijn de problemen waarin onze samenleving zich momenteel bevindt op te lossen. De problemen vinden voor een belangrijk deel hun oorsprong in de werking van onze eigen geest en de maatschappij als geheel reflecteert deze ‘individuele’ problemen, waardoor zij buiten onze invloedssfeer lijken te liggen. Studie van het enneagram zal echter leren dat de problemen samen met de mogelijkheden tot verbetering voornamelijk in de mens gezocht moeten worden en niet buiten hemzelf. Dit is op zich al één van de mooiste lessen die de mens kan leren van het enneagram en die een grote verandering in zijn of haar leven teweegbrengen.

Dit boek is niet geschreven door één persoon. Velen heb-ben meegewerkt het tot een leesbaar boek te maken.Mijn dank gaat uit naar velen, maar in het bijzonder naar mijn vrouw Heleen die de ruwe versie heeft herdicht tot een leesbaar geheel en naar Jeanne van Schaijk die de moed en de kunde heeft gehad om delen van Savitri uit het Engels in het Nederlands te vertalen. Het gaat hier niet om een perfecte vertaling maar om een hulpmiddel, zodat de diep meditatieve taal van Sri Aurobindo voor iedereen toegankelijk is en iedereen de mogelijkheid geboden wordt om door te dringen tot de betekenis achter de woorden. Het is mijn oprechte wens dat dit boek de lezer zal aanzetten om de horizon van zijn leven naar de verte te verplaatsen en dat het de mens zal helpen zich verder te ontwikkelen waardoor niet alleen de mens als individu, maar ook de gehele gemeenschap zal profiteren van de diepe kennis die verborgen ligt in het enneagram. Op deze manier kan het enneagram een bijdrage leveren aan een harmonieuzere samenleving waarin onderlinge saam-horigheid en onderling begrip domineren in plaats van een samenleving die gedomineerd wordt door onderlinge verschillen, hebzucht en angst voor de ander: zaken die voortkomen uit onbegrip voor elkaars zienswijze en de erbij behorende werkelijkheid.

Inhoudsopgave
Inleiding De kracht van het symbool
Hoofdstuk 1 De psychologie van spiritueel werk
Hoofdstuk 2 De benadering van het enneagram
Hoofdstuk 3 De driehoek
Hoofdstuk 4 De interne zespuntige figuur
Hoofdstuk 5 De cirkel met negen punten
Hoofdstuk 6 Het enneagram als geheel
Hoofdstuk 7 Het enneagram zonder vorm
Hoofdstuk 8 De niet afgebeelde harmonieën
Hoofdstuk 9 De negen verschillende standpunten
Hoofdstuk 10 Meditatie op het enneagram

 

"Het Enneagram" bestellen?

Prijs: € 18,= plus € 4,50 verzendkosten.

Voornaam: *
Achternaam: *
Adres: *
Postcode: *
Woonplaats: *
Land: *
E-mail: *
Aantal: *
U dient onderstaande code over te typen om het formulier te kunnen verzenden:
Code *
* = verplicht veld!