Hoe een onderhoudsretraite je even ‘boven’ jezelf uittilt.

Van 17-23 april was er weer een onderhoudsretraite om het retraitecentrum Le Domaine St. Antoine weer helemaal klaar te maken voor het nieuwe retraiteseizoen. We waren met 13 mensen en er is weer heel veel gedaan. Van schoonmaken, gras maaien, bramenstruiken verwijderen, takken van het veld halen tot het afvoeren van oude apparatuur naar de vuilstort en reparatiewerk aan toiletten en elektra. Maar er was ook tijd voor meditatie, het bespreken van een thema uit de karma yoga dat je die dag kon gebruiken bij de werkzaamheden, samen iets drinken, koken en bij de haard ’s avonds napraten of een mooie video zien of mee doen aan een online studie. En we hadden ook nog het mooiste weer. Overdag zon, er wat tijd voor rust als je dat wilde, kortom een hele informele sfeer. Dank aan iedereen die zo hard en met zoveel liefde gewerkt heeft.

Een onderhoudsretraite is een echte retraite

Op zich zijn deze werkzaamheden en dagindeling niet zo bijzonder. Maar het was geen ‘klusweek’, het was een echte retraite. Een retraite die een aantal richtlijnen volgde uit de yoga van handeling, de karma yoga. In deze yoga staan een paar dingen centraal die je even uittillen ‘boven’ jezelf. De intentie waarmee je werkt, is belangrijker dan het resultaat van je werk. Richt je je aandacht op het vuil dat verwijderd moet worden of op iets dat kapot is en gemaakt moet worden, of richt je je op het ‘teruggeven van glans’ of op de natuurlijke harmonie tussen alle onderdelen van een goedwerkend apparaat? Je werkt ook niet voor jezelf of je eigen persoonlijk resultaat, maar je werkt voor het geheel en voelt je ook onderdeel van een geheel. En last but not least: zuivere, liefdevolle aandacht. Wat maakt dat een verschil: of je mechanisch werkt of dat je iets doet met zuivere, liefdevolle aandacht.

Tijdens de week gebeurt er iets wonderlijks. Je voelt dat je oude, bekende structuur van je afvalt. Je ervaart een vrijheid, vrede en harmonie met elkaar, het werk, het domein en de natuur. Je voelt je één met alles en iedereen.

Je kan je afvragen hoe dit komt. In je gewone leven is dit lang niet altijd zo gemakkelijk te ervaren. Wat is dan het verschil? Natuurlijk is de omgeving erg mooi, er is veel zorg voor elkaar en het was mooi weer. Maar dat verklaart niet wat er gebeurde en wij allemaal hebben kunnen ervaren. Er was nog iets anders.

De kracht van de sanga

Dat andere zit is iets dat één van de pijlers is van de yoga. Je kan het vinden in iedere yoga en dat is de sanga. Wie meerdere blogs van ons heeft gelezen, zal het begrip sanga of satsang regelmatig zijn tegengekomen. Het is het samenkomen, samen mediteren, studeren, uitwisselen van ervaringen etc. In de yoga van handeling is het niet anders: er is een focus, er is veiligheid en gelijkwaardigheid. Je werkt voor het welzijn van het geheel dat in dit geval verder gaat dan het welzijn van de mensen die aanwezig waren. Het heeft ook betrekking op het welzijn van het huis en de tuinen en het bos. Tot slot: de ruimte laten voor de verschillende kwaliteiten en aandachtsgebieden van de deelnemers. Iedereen heeft zo zijn specialiteit en die kan en mag ingezet worden. Als je deze principes volgt in je werk, in het aanwezig zijn, dan wordt je als het ware opgenomen en verbonden met een harmonie die door jou, door ieder ander en door het gehele domein stroomt. Je voelt je even vrij, hoeft je niet staande te houden of te verdedigen. Je kan ontspannen en je wordt even ‘boven jezelf uitgetild. Wat een vrijheid.

Nogmaals dank aan iedereen die aanwezig was, maar ook aan al diegenen die niet zichtbaar waren, maar wel ‘achter de coulissen’ hebben meegeholpen om deze onderhoudsretraite mogelijk te maken.

Herfst in Brognon

 

Herfst in Brognon

Het retraiteseizoen is voorbij. Le Domaine St Antoine is ‘winterklaar’ gemaakt. Het jachtseizoen is in Brognon begonnen en de jagershut ligt op de grens van het domein. Het is al behoorlijk koud en het regent vaak. Geen ideale tijd voor een retraite…….. dacht ik. Maar ik wilde het graag zelf ervaren. Hoe is het om daar te zijn als alles ‘klaar’ en verlaten is?

Dit weekend ging ik er heen om de sfeer te voelen en te kijken of alles oké was. Het was prachtig weer toen ik vertrok. Toen ik voorbij Couvin de bossen inreed, was het beeld overweldigend: de herfst had het bos in tal van tinten geel, rood, bruin en groen geschilderd. Het was werkelijk sprookjesachtig.

 

 

Rust en stilte

Bij het domein werd ik begroet door een diepe rust en stilte die over het terrein lag. Alles ademende rust en vrede uit. Het huis was prima, alles klopte. Je kreeg onmiddellijk weer het gevoel van een retraite. Ook op het domein waren de bomen in herfsttooi. De prieelbeuk toonde zich op een bijzondere manier. Op het grote veld waren weer de vliegenzwammen te vinden. Het weer sloeg om: regen en wind, maar de sereniteit bleef, zowel in de gebouwen als buiten in de tuin en het bos. Eind van de middag werd de Mazout (stookolie) gebracht zodat we ook in de winter de verwarmingen kunnen blijven gebruiken.

 

 

Een ontmoeting met het ‘onverwachte’

De volgende dag was zaterdag, de dag dat de jagers komen. Het regende behoorlijk, maar er waren al een aantal jagers bij de hut. Ik moest nog sleutels laten bijmaken en boodschappen doen in Chimay, maar verder had ik geen agenda. Tijd dus voor een ontmoeting met het  ‘onverwachte’. Daar hoefde ik dan ook niet lang op te wachten. Onze aannemer en compagnon belde: zij waren in Frankrijk en waren van plan om langs te komen. We hadden dit niet gepland, maar het was een bijzondere ontmoeting en we konden de werkzaamheden voor 2022 uitgebreid doorspreken. We gaan dan beginnen met de verbouwing van de Yogazaal. Geweldig dat we nu de tijd hadden om uitgebreid de plannen door te spreken en alles op te meten. En natuurlijk bleven ze eten.

 

 

De jacht is één van de weinige lichtpuntjes

‘Middags werd er aangeklopt: een paar lokale jagers wilden graag gebruik maken van een elektriciteitspunt op ons terrein voor hun verlichting. Zelf heb ik niet veel met de jacht, maar hier in Brognon is het het hoogtepunt van het jaar. Er is niet veel te doen hier. Ideaal voor een retraite, maar voor de lokale bevolking is het niet gemakkelijk. Er is ook veel armoede. De jacht is één van de weinige lichtpuntjes. Je kunt het ze niet ontzeggen, want dan hebben ze niet veel meer over. We hebben ze stroom gegeven. Ze hebben toegezegd om bij te houden hoeveel ze gebruiken. Benieuwd of ze dat ook gaan doen. Maar goed: het is hier een kleine gemeenschap en we moeten elkaar een beetje helpen.

Er is geen ‘retraiteseizoen’ in Brognon

Ondertussen blijft de rust en vrede op het terrein in tact. Het was duidelijk dat het retraitecentrum een enorm absorberend vermogen heeft. Alles komt er tot rust. Toen ik de volgende dat weer naar huis ging, was het moeilijk afscheid te nemen. Het voelde als een échte retraite. Volgende maand ga ik weer om de sfeer te voelen. Ik denk echter dat we niet meer moeten spreken van ‘retraiteseizoen’. Voor Le Domaine St Antoine is ieder seizoen een retraiteseizoen.

Evaluatie van de retraites 2021 in Brognon: de kracht van de satsang

Het retraiteseizoen zit er op. Het was een boeiende zomer. We hebben in totaal 11 retraites kunnen organiseren en heel veel feed back gekregen. Juist in deze coronatijd was het zo belangrijk dat er een plek is waar je naartoe kan gaan en even helemaal tot rust kunt komen.

Het afgelopen jaar is er hard gewerkt. De nieuwe kamers zijn klaar en voldoen goed en er is gewerkt aan het creëren van mooie zichtlijnen. De coniferenhagen zijn verwijderd en hierdoor kan je nu over het gehele terrein en over het dal in het zuiden kijken. De bosrand in het noorden is ook opengemaakt, waardoor je kan genieten van een prachtig lichtspel als de zon schijnt. Het bos lijkt wel een ‘groene diamant’ vol fonkels. Het schittert je tegemoet.

Wat is er toch zo bijzonder aan de retraites?

We hebben weer uitgebreide evaluaties kunnen houden en opnieuw blijkt dat de retraites erg gewaardeerd worden. Wat is er toch zo bijzonder aan de retraites? Uit eerdere evaluaties hebben we kunnen opmaken dat de ‘liefdevolle zorg’ die gegeven wordt en die we met elkaar creëren, één van de belangrijkste factoren is waardoor de waardering van de retraites zo hoog scoort. Daarnaast is er nog een belangrijke factor die juist dit jaar zo naar voren kwam: het bij elkaar kunnen zijn in een satsang. Een satsang is een groep. Maar de mensen die komen naar een retraite hebben elkaar veelal niet uitgekozen. Het zijn vreemden die je ontmoet. Maar toch is er iets bijzonders: we komen bij elkaar en het programma heeft een thema. Verder is het er veilig: je mag zijn zoals je bent, je hoeft niet anders te doen of te veranderen. Iedereen in een satsang is ook gelijkwaardig en je werkt met elkaar en voor elkaar. De satsang is niet bedoeld voor de ontwikkeling van een individu, maar werkt voor de ontwikkeling van het geheel. Tot slot mag een satsang niet te homogeen zijn. In dat geval zouden we allemaal ongeveer dezelfde ‘blinde vlekken’ hebben en kunnen we elkaar niet helpen om ook eens op een andere manie naar de dingen te kijken.

Het belang van de satsang

Wat nu in deze coronatijd zo duidelijk naar voren kwam, is het belang van de satsang. Zo veel studies en bijeenkomsten hadden we dit jaar via videoverbinding en dat heeft ons ook heel veel gebracht. Het is relatief laagdrempelig en ook op grote afstand konden deelnemers gemakkelijk meedoen. We moesten even wennen aan dit nieuwe medium, maar we leerden snel en de mails werden ‘dieper’ en ‘dieper’. Super. Deze videomeetings heeft zeker een plek gekregen en ook het komende seizoen zullen we verschillende videostudies en bijeenkomsten organiseren. Maar tijdens de retraites werd duidelijk dat de videostudies de bijzondere werking van de satsang niet kunnen vervangen. Het is een mysterieus iets hoe de satsang werkt, maar iedereen kan het voelen en meemaken. Het geheel is veel meer dan de som der delen. Wat we geleerd hebben is dat het bijeenkomen in een satsang misschien wel de grootste ‘spirituele discipline’ is die we hebben en dat de uitwerking bijzonder heilzaam is. Je komt op een bepaalde manier tot rust en je wordt op een manier gevoed die je maar heel moeilijk op een andere manier kunt bereiken. En het is zo simpel: je hoeft niet veel te doen. Je openstellen, je positief opstellen, een glimlach, meer is het niet. Je mag zijn zoals je bent, je hoeft niet te veranderen en de uitwerking van het bijeenkomen in een satsang is direct merkbaar.

Satsang en videobijeenkomsten

Wij hebben geleerd dat het bijeenkomen in een satsang één van de grootste hulpmiddelen is die we hebben om in balans te komen en te blijven in een tijd vol veranderingen en onzekerheden. Wij gaan dan ook weer starten met onze live bijeenkomsten volgens het principe van de satsang. Het is het beste wat we kunnen aanbieden. Toch zullen ook de videostudies een plek krijgen. We moeten nog kijken hoe we alles zo goed mogelijk kunnen organiseren, maar studies, bijeenkomsten, retraites zijn bijzonder sterk als we de regels en uitgangspunten van de satsang blijven volgen: een spiritueel focus, veiligheid, gelijkwaardigheid, werken voor de ontwikkeling van het geheel en het verwelkomen van diversiteit.

De satsang is wat alle retraites met elkaar gemeen hebben

We zijn dankbaar voor alle feed back die we ontvangen hebben n.a.v. de retraites. Zij hebben nogmaals gewezen op het belang van de satsang die alle retraites met elkaar gemeen hebben. Mooi om te merken dat ook dit jaar de retraites weer hun werk hebben gedaan. Een motivatie voor ons om door te gaan met het werk en het retraiteprogramma het komende jaar nog verder uit te breiden.

Wat een retraite te bieden heeft: voeding, water en rust

Langzaam aan gaat het retraiteseizoen weer beginnen. De voorbereidingen zijn in volle gang en de behoefte aan retraites is groot. Voor veel mensen is de spanning van de afgelopen tijd te veel geweest en dat laat zijn sporen na. Tijd om weer even te herstellen en je op te laden.

Wat is een retraite precies?

Steeds weer krijgen we de vraag: ‘wat is een retraite en wat gebeurt daar precies?’ We kunnen het op allerlei manieren beantwoorden. Hier is een poging om deze belangrijke vraag te beantwoorden.

Een retraite is je even terugtrekken in een ‘oase’ waar je weer tot jezelf kunt komen. Net als een oase in een woestijn, kan je er voeding vinden en water en is er rust en veiligheid. Maar wat betekent dat in de praktijk?

Er is voeding voor lichaam, geest en ziel

Laten we kijken naar voeding. Er is fysiek, gezond voedsel dat goed is voor je lichaam. Veel mensen die bij ons komen, verzorgen zich niet al te best. Ze hebben geen tijd, geen zin en geen energie om veel tijd te besteden aan hun voeding en leven zo vaak op eenzijdig en ongezond voedsel. Daar kunnen we wat aan doen.

Maar er is meer. De retraite en de retraitecentra hebben meer soorten voedsel aan te bieden. Naast het fysieke voedsel is er geestelijk voedsel. Naast de rust en de natuur, de prikkelarme omgeving die zo heilzaam is om de geest tot rust te laten komen, zijn er ontmoetingen en gesprekken (indien gewenst), plekjes om te zitten of mooie boeken te lezen, gelegenheid om te wandelen. Allemaal ‘zachte’ indrukken voor al je zintuigen. Dat is allemaal geestelijk voedsel.

Daarnaast is er ook tijd en ruimte om stil te luisteren naar je eigen innerlijk. Je kunt je vragen overwegen en kijken wat er voor antwoord komt. Echt luisteren naar jezelf en er de tijd voor nemen. Deze vorm van stilte eventueel aangevuld met stille overweging en meditatie, is spiritueel voedsel. Het woord ‘spiritueel’ is misschien een beetje beladen, maar hier wordt met ‘spiritueel’ bedoeld dat je je afvraagt wat het leven van je wil, wie je bent, wat het ‘grote plan’ is waarin je terecht gekomen bent en wat het doel en de zin van je leven is. En nog veel meer van dergelijke vragen.

Dit zijn de drie soorten voedsel die je in een retraite kunt vinden.

De drie kwaliteiten van water

En dan is er water. Ook water heeft drie belangrijke kwaliteiten. Natuurlijk is er het water om te drinken dat samen met het fysieke voedsel je weer kracht en vitaliteit geeft. Maar water heeft meer te bieden: het is er ook om je schoon en fris te maken. Het is er om het ‘stof van de wereld’ van je af te wassen. Dit werkt fysiek (douchen, zwemmen etc.), maar ook geestelijk. Het geluid van stromend water is heilzaam; het kijken naar water is heilzaam; met je voeten in het water zitten of echt gaan zwemmen is heilzaam, niet alleen voor je lichaam, maar ook voor je geest.

En dan is er een kwaliteit van water die erg belangrijk is gedurende een retraite: water heeft een spiegelend vermogen. Je kan het opperklak van ‘rustig’ water gebruiken om jezelf erin te spiegelen. Dat is een spirituele kwaliteit van water.

Rust, stilte en veiligheid

En dan is er tijdens een retraite en in een retraitecentrum rust. Er is rust en veiligheid. Allereerst valt op dat de meeste mensen die naar een retraite komen, erg moe zijn. Fysieke rust, weer even ‘bij slapen’ is belangrijk en kan en mag natuurlijk.

Dan is er de geestelijke rust. Je kunt je ontspannen. Je bent goed zoals je bent, je hoeft je niet te verdedigen en niemand wil je wat aandoen. Rust betekent dat de ‘overlevings-knop’ even uit mag. Dit heeft zijn weerslag op je lichaam en geest. Eenvoudig gezegd (misschien een beetje te eenvoudig) kan je stellen dat een deel van je autonome zenuwstelsel (de orthosympaticus) die je activeert als je in een onveilige situatie bent en heel alert moet zijn en snel moet kunnen reageren als er iets gebeurt, even ‘uit’ kunt zetten. Dan neemt een ander deel van je autonome zenuwstelsel het over (de sympathicus) dat actief is als je je veilig en ontspannen voelt. De rust en veiligheid die je ervaart tijdens een retraite maakt inderdaad dat lichaam en geest weer in balans komen en dat je je kunt ontspannen.

De spirituele rust ervaar je in je stille overweging en in je meditatie. Daar maak je weer even verbinding met jezelf. Daar kun je op het diepste niveau rusten. Het is een gevoel van ‘weer even thuis te komen’. Deze rust is essentieel om het gevoel te hebben dat je je leven ten volle leeft en niet vast zit in alleen maar overleven en het organiseren van je leven, is essentieel voor een zin- en betekenisvol leven leidt.

Dit is wat een retraite je te bieden heeft. Niet één keer, maar iedere keer weer. Het is net een oase;  er is voedsel, water en rust en veiligheid op drie niveaus. Daarna keer je terug naar de wereld nieuwe energie om aan je gezin, familie, vrienden en je werk uit de delen.

De wijsheid van Hanuman

Hanuman is een buitengewoon wijze aap, maar hoe komt hij aan die wijsheid? Het verhaal daarover is zeer interessant.

In zijn jonge jaren hoort Hanuman dat de Zon alles weet wat er te weten valt. Hij gaat naar de Zon met het verzoek om alles te leren wat de Zon weet. De Zon zegt: ‘Prima, maar het zal wel tijdens mijn werk moeten, dus dan neem ik je mee op mijn Zonnewagen. En daar kan het behoorlijk heet worden. Hanuman zegt: geen probleem’, en hij rijdt twee dagen met de Zon mee op diens wagen. Zo leert hij alles wat de Zon weet.

Dit verhaal werpt een belangrijke vraag op: Je kunt wel kennis willen hebben, maar ben je ook bereid de hitte te verdragen? Dit is een vraag die je voor jezelf kunt overwegen.

Want kennis is niet vrijblijvend. Met kennis komt verantwoordelijkheid en werk. Kennis schept de verplichting om je leven zo in te richten dat je ook volgens die kennis kunt leven. En dat is  een hele uitdaging, want je zult daarom misschien gewoontepatronen los moeten laten waar je aan gehecht bent. Je bent bereid om te aanvaarden dat vanaf nu alles anders kan worden. Dat vergt best veel discipline en scherpte. Dat is waar de hitte -onder andere- voor staat. Ben je bereid?

Als je eenmaal bereid bent, opent zich de mogelijkheid om de kennis om te zetten in wijsheid. Dat doe je door de kennis in praktijk te brengen en te kijken wat het met je doet. Zo wordt theorie doorleefde kennis. En hier ligt de grote kracht van Hanuman.

Want Hanuman laat het niet bij de theorie maar gaat met de kennis aan de slag. Op de manier waarop hij dat doet is hij voor miljoenen een voorbeeld geweest en ook nu nog inspireert hij velen op het pad van actieve spirituele ontwikkeling, het pad van karma yoga. Als je wil weten hoe je je kennis in praktijk moet brengen geeft Hanuman de gouden tips. Eenvoudig en direct.

Wil je ook geïnspireerd worden door het voorbeeld van Hanuman? Doe dan mee aan de Hanuman-retraite van 29 augustus tot 4 september. Meer info of aanmelden? Zie:

https://dedriewerelden.nl/retraite-2/

en

https://filosofieenmeditatie.nl/events/inspiratieweek-hanuman-de-spirituele-held/?v=796834e7a283

Alex Krappen

Wil je reageren? Stuur een mailtje naar: info@filosofieenmeditatie.nl

Corona slijtage

Corona slijtage

Nu de corona-epidemie al meer dan een jaar duurt, gaan we ook de langere termijn effecten zien die we gerust ‘corona slijtage’ kunnen noemen. Nog steeds zijn mensen ernstig beperkt in hun bewegingsvrijheid en dat heeft niet in de laatste plaats zijn weerslag op hun sociale leven. Het is moeilijk om te reizen en je kunt je familie en vrienden maar moeilijk bezoeken en dan ook nog met voldoende afstand. Dit raakt een mens diep en je ziet nu hoe belangrijk sociale contacten voor het welzijn van een mens zijn.

Veel mensen zijn positief bezig om hun leven zo goed mogelijk in te richten in de nieuwe werkelijkheid. Ze zijn creatief in het organiseren van hun leven.  Ze proberen een nieuwe balans tussen werk en privé te vinden en hoe sociale contacten toch mogelijk zijn (al dan niet digitaal). Desondanks zie je dat het welzijn van velen onder druk staat. Je zou kunnen zeggen dat we ons leven ‘organiseren’, maar dat we ons leven niet echt kunnen ‘leven’.

Het ‘organiseren’ van je leven of je leven ‘echt leven’

Je leven niet echt kunnen ‘leven’ is iets dat niet alleen komt door de coronamaatregelen, maar het maakt het nu wel op pijnlijke wijze zichtbaar. Innerlijke balans en stabiliteit is niet alleen te verkrijgen door je leven zo optimaal mogelijk te ‘organiseren’. Het vraagt meer. Je moet ook de tijd nemen om diep in je zelf te voelen en verbinding te maken met diepste wensen en verlangens. Hiermee bedoel ik wensen en verlangens die iets te maken hebben met wie je bent en wat écht belangrijk is in je leven. Dit gaat verder dan dingen willen bezitten of omstandigheden te creëren die je gelukkig maken. Het gaat hier om iets dat met je diepste wezen te maken heeft. Het gaat om je authenticiteit en je wensen die betekenis geven aan je leven.

Juist nu we zo beperkt worden in onze vrijheid, is het belangrijk om te (blijven) investeren in het in verbinding komen en blijven met die innerlijke kern. Als je hier eenmaal verbinding mee hebt, zal je ontdekken dat het ook een grote energiebron is die je kracht, vitaliteit en levensvreugde geeft.

Investeer in jezelf

Wat je nu veel ziet, is dat mensen harder, grover en somberder worden. Ze kunnen ook minder makkelijk zelf nadenken en de wereld komt er steeds donkerder en vijandiger uit te zien. Allemaal tekenen dat je het contact met je eigen bron aan het verliezen bent. Corona is een gevaarlijk virus, maar het contact verliezen met je innerlijke kracht, is nog veel gevaarlijker. Vandaar een warm pleidooi om juist in deze tijd te investeren in jezelf. Zoek die dingen op die je in je kracht zetten, die je energie geven. Luister naar je zelf en ontdek wat er allemaal in je leeft. Meditatie is hierbij een prachtig hulpmiddel. Het is eenvoudig en natuurlijk en als je even oefent, krijg je vergezichten te zien van wat er allemaal mogelijk is in je leven. De SFM biedt veel activiteiten rond meditatie aan. Er is een Online meditatiecursus, er zijn videostudies over meditatie en bijzondere vormen van meditatie en er worden meditatieretraites georganiseerd in ons retraitecentrum in Brognon (Noord-Frankrijk).

De kracht van een retraite

Naast meditatie zijn de retraites ook een krachtig hulpmiddel om de verbinding met jezelf te verdiepen en te behouden. Een tijd die zoveel verstoring geeft en die leidt tot meer stress en somberheid, vraagt om een beetje hulp. Een retraite in een verstillende, inspirerende omgeving is altijd al een krachtig hulpmiddel geweest, ook in veel rustiger tijden, maar juist nu kan je zeggen dat retraites een ‘medicijn’ zijn.  Wij weten ook niet hoe het precies zal gaan met de corona en de corona-maatregelen. Toch zijn wij al in volle gang om deze zomer weer een gevarieerd aanbod aan retraites te organiseren. Kijk eens naar de agenda en kijk eens welke retraite goed bij jou zou passen. Investeer in jezelf en maak tijd en ruimte vrij om een retraite mee te maken.

Klik hier om het retraite aanbod te zien.

Heb je vragen of wil je reageren, stuur dan een mail naar: info@filosofieenmeditatie.nl

Nieuwbouw en verbouw van het retraitecentrum in Brognon fase 1 van start.

Dit jaar is nog duidelijker geworden hoe belangrijk de retraites zijn. We hebben alles geëvalueerd en besloten om Brognon behoorlijk uit te breiden. Recent hebben we de opdracht gegeven om 5 extra slaapkamers met eigen badkamer te realiseren in het nachtverblijf. We hopen dat ze in mei 2021, voordat ons retraiteseizoen weer gaat beginnen, klaar zijn.

Het is een behoorlijke operatie waarbij ook de mooie meditatieruimte plaats moet maken voor 3 van de 5 slaapkamers. Het is niet gemakkelijk om van de meditatieruimte afscheid te nemen, maar er komt een nieuwe! In fase 2 van de verbouw/nieuwbouw komt er een nieuw meditatiepaviljoen dat gebouwd gaat worden naast de yogazaal. De tekeningen worden nu gemaakt en hopelijk kan het aanvragen van een bouwvergunning nog dit jaar plaats vinden.  Zodra er meer duidelijkheid is over de kosten, gaat de aanbesteding lopen.

Behalve het meditatiepaviljoen zal er ook een nieuwe parkeerplaats komen. De huidige is vaak te klein en de auto’s staan te dicht op het nachtverblijf. Verschillende opties voor de nieuwe parkeerplaats worden nu uitgewerkt en binnenkort besluiten we waar de nieuwe parkeerplaats zal komen. Gelukkig hoeven we in Frankrijk geen vergunning voor de nieuwe parkeerplaats aan te vragen.

Het zal duidelijk zijn dat de kosten die met alle verbouw en nieuwbouw gemoeid gaan, behoorlijk zijn. Dat heeft ertoe geleid dat wij (met veel pijn in ons hart) hebben besloten om ons studiecentrum ‘de Koningslaan 6’ in Amstelveen te verkopen. Een zware beslissing die niet lichtvaardig is genomen, maar noodzakelijk is om het retraitecentrum in Brognon uit te breiden.

We houden jullie natuurlijk, in woord en beeld, op de hoogte van de ontwikkelingen.

Hebben jullie vragen of opmerkingen? Stuur mij een mailtje, ik ontvang ze graag. info@filosofieenmeditatie.nl

 

 

 

De transformerende kracht van retraites

Het retraiteseizoen loopt voor ons ten einde. Een goed moment om even terug te blikken. Het was een bijzonder jaar: door de corona-epidemie konden de retraites in mei en juni niet doorgaan, de retraites van juli moesten we verplaatsen van ons centrum in Brognon (Noord-Frankrijk) naar ons retraitecentrum ‘de Cynham’ in Egmond aan den Hoef. Pas in augustus konden we weer retraites organiseren in Brognon. Wel een hele bijzondere situatie. Wij evalueren al sinds eind 2018 al onze retraites en door de omstandigheden konden we nu voor het eerst onderzoeken hoe mensen retraites beleven en beoordelen in Brognon en in Egmond aan den Hoef waar we normaliter nooit retraites van een week houden.

In het verleden hadden we al iets vreemds ontdekt: de retraites werden (en worden) over het algemeen gelijk beoordeeld: 4,7 (max. 5). Een mooi, hoog cijfer, maar hoe komt het dat alle retraites toch steeds weer hetzelfde cijfer krijgen? De programma’s zijn verschillend en de deelnemers ook (van tieners tot ouderen, van mensen die graag meedoen aan Zang, Dans en Bezinning of aan een Familieweek of meedoen aan meditatie, studie of yoga-programma’s etc.). Diverse programma’s, verschillende groepen mensen en toch min of meer dezelfde beoordeling. En dit jaar kregen we de gelegenheid om de Cynham te vergelijken met Brognon. Je raadt het al: opnieuw gelijke beoordelingen. Er is dus iets anders aan de hand. De groep respondenten is ook behoorlijk groot aan het worden: tot nu toe hebben 216 mensen de enquêtes ingevuld en testimonials achtergelaten.

We zijn dieper gaan kijken en er zijn twee dingen die boven komen drijven: de eerste factor die mensen hoog waarderen, zou je misschien het beste kunnen omschrijven als ‘zuivere, liefdevolle aandacht’. Iedereen die bij ons werkt en ondersteunt, doet dit geheel pro Deo. Niemand wordt betaald. Er is veel aandacht voor de gebouwen, het eten (vegetarisch) en het welzijn van de mensen die de centra bezoeken. Dat is één van de redenen dat mensen graag komen en terug blijven komen. Deze ‘zuivere en liefdevolle zorg’ kennen we uit bepaalde filosofische systemen, zoals de zen-traditie. Hij is op een gegeven moment bijna zintuiglijk waar te nemen. Het lijkt erop dat dit één van de factoren is die de retraites zo bijzonder maakt en bijdraagt aan het hoge beoordelingscijfer.

Daarnaast is er nog een factor die erg belangrijk is: de transformerende kracht van de Sanga. Al onze retraites volgen het format van de Sanga. Wat is een Sanga? Het is niet gemakkelijk te definiëren, maar ik zal de criteria geven die wij hanteren. Een Sanga is een groep mensen die bij elkaar komen om een bepaalde reden. In ons geval kent een Sanga 5 kenmerken:

– er moet een gemeenschappelijk focuspunt zijn (bijv. meditatie, yoga, filosofie, jezelf willen leren kennen etc.)
– de Sanga moet veilig zijn
– de Sanga moet gelijkwaardig zijn (iedereen die deelneemt is gelijkwaardig)
– een Sanga werkt altijd voor de ontwikkeling van het geheel en niet primair voor de ontwikkeling van een individu
– een Sanga mag niet te homogeen zijn. Diversiteit is noodzakelijk om te zorgen dat wij niet allemaal dezelfde ‘blinde vlek’ hebben.

Iedereen die de mysterieuze werking heeft ervaren van het deelnemen aan een Sanga, zal erkennen dat de kracht van de Sanga groter is dan de som van de kracht van de individuele deelnemers. Het mediteren, studeren of werken in een Sanga is heel anders en niet goed te vergelijken met individuele meditatie of studie. Je van tijd tot tijd even kunnen ‘onderdompelen’ in een Sanga tijdens een retraite is dan ook een  belangrijke factor die de retraites zo bijzonder maakt.

Het is niet moeilijk uit te leggen waarom een retraite zo heilzaam voor je is. Ten eerste: je kan je helemaal ontspannen. Er is geen stress. Er wordt niet geoordeeld en je bent goed zoals je bent. De ‘maskers’ die je gewoonlijk op hebt om in de grote wereld te kunnen overleven en je rollen goed te vervullen, heb je tijdens een retraite niet nodig. Die vallen dan ook na de eerste dagen gewoonlijk af en dat geeft op zich al een gevoel van bevrijding.

Ten tweede: door je open te stellen voor de oude kennis uit de grote filosofische systemen en de meditatie scholen, kan je ‘nieuwe’ dingen onderzoeken en kijken of ze van waarde voor je zijn. Nieuwe kennis, nieuwe inzichten en meer zelfkennis en zelfvertrouwen zijn eigenlijk altijd het resultaat dat je mee naar huis neemt na een retraite.

Nu onze maatschappij zo aan het veranderen is, hoor je steeds vaker dat het tijd is dat we ‘anders moeten gaan denken’. Het ‘oude denken is niet in staat om de problemen en uitdagingen die voor ons liggen op te lossen’. We moeten dus op een andere manier gaan kijken, denken en leven. Voor veel mensen een bedreigende gedachte. Hoe moet dat dan? Kan ik nog wel meekomen? Kan ik deze nieuwe tijd aan? Dergelijke vragen en angsten horen en lezen we veel. Dat we wat anders moeten, lijkt mij evident, maar het moet wel op een geweldloze manier plaatsvinden en dat is nogal een uitdaging. Retraites zijn veilig, geweldloos en er is ‘zuivere, liefdevolle zorg’. Sanga’s zijn van oudsher al aangeprezen als het instrument dat kan helpen om het ‘oude los te laten en het nieuwe tegemoet te treden’. Ik ben ervan overtuigd dat retraites en Sanga’s ons ook nu kunnen helpen om de grote veranderingen op een geweldloze manier door te  komen. Wij gaan zeker door met het organiseren van retraites en Sanga’s om het proces van ‘leren nieuw te denken en te leven’ te ondersteunen.

Wil je reageren? Stuur dan een mailtje naar: info@filosofieenmeditatie.nl

Afsluiting van een langdurige retraite in Brognon

Vorig weekend kwam er een einde aan een langdurig verblijf in Brognon. Het is een bijzondere en leerzame periode voor mij geweest.

Ik kom er al twintig jaar regelmatig. Het was voor mij altijd een heel fijne plek om te zijn.

Dat is het nog steeds, maar de ervaring van de afgelopen maanden is anders dan anders geweest. We waren er al die tijd, ruim drie maanden, met z’n tweeën, er waren verder geen groepen, geen bijeenkomsten zoals gewoonlijk, de vaste bezetting, beheer en ondersteuning waren er niet. De manier waarop we hier invulling aan ons verblijf wilden geven verschilde.

We zaten hier als het ware een beetje samen op een onbewoond eiland.

Dat hield in dat we behoorlijk op onszelf werden teruggeworpen en zelf invulling moesten geven aan ons verblijf hier.

Dat is ons goed gelukt. Er was al die tijd een vast dagritme, met gezamenlijke momenten als ontbijt, koffie, lunch, thee, bereiden en nuttigen van het avondeten.

Andreas heeft heel veel fysiek werk verricht. Vooral buiten. We hadden vaak prachtig weer, en het ziet er dan ook allemaal pico bello onderhouden uit.

Mijn activiteiten bestonden meer uit administratieve zaken en stukjes studie.

De omstandigheden dwongen mij ertoe een ‘Brognon’ te ervaren dat ik zelf inhoud moest geven. Dat wat ik hier altijd met anderen deed en ik behoorlijk miste, ben ik na verloop van tijd, zoals ik in mijn vorige blog schreef, zelf gaan organiseren en dat is voor mij een bijzondere ervaring geworden.

In het afgelopen najaar begon ik al te zoeken naar een concretere vorm om de filosofie waar wij ons tijdens de studie-bijeenkomsten mee bezighouden in het dagelijks leven meer handen en voeten te geven. Hiervoor kon ik beschikken over een aantal bijzondere inspiratiebronnen: de karma yoga zoals die in de Bhagavad Gita uiteengezet wordt, de aanwijzingen en oefeningen die gegeven worden in de spirituele wetten die in het curriculum van de Stichting Filosofie en Meditatie en de online meditatiecursus gegeven worden, en het boek ‘Karma yoga’ van Swami Vivekananda dat ik bij mijn vertrek op het laatste moment in mijn koffer stopte.

Ik heb hiermee tijdens mijn verblijf volop kunnen experimenteren. Het is vooral de eenvoud ervan die indruk op mij gemaakt heeft.

Zo was er bijvoorbeeld een oefening uit het boekje Meditatie oefeningen van Mehdi die ik veel gebruikt heb:

Kijk naar de effecten van aandacht bij het werk. Zie, ervaar het verschil of je het werk doet met liefdevolle, respectvolle aandacht of dat je het zonder bewuste aandacht doet. Aandacht heeft een transformerend effect. Alles wat je met aandacht doet, straalt meer. Mediteer op de kracht van aandacht voordat je aan het werk gaat. (oefening 135)

Een oefening met een door mij al vaak gehoorde strekking, maar die zo veel meer betekenis kreeg bij een consequente toepassing. Het meest opmerkelijke was misschien wel dat het stilstaan bij en het overwegen van de tekst een uitwerking had die op zich als vanzelf plaatsvond.

Mogelijk kan ik voor mijn volgende blogs de juiste woorden vinden om iets meer van mijn ervaringen verwoorden.

Binnenkort keer ik weer terug naar Brognon. Daar zal ik, nu de grenzen weer open zijn, eerst met anderen een individuele retraite voortzetten, waarna daar vanaf de tweede week van augustus het geplande programma weer gaat plaatsvinden. Ik hoop aan dit alles een bescheiden bijdrage te kunnen leveren. Zeker, ik voel mij een zeer bevoorrecht mens.

Reacties op deze blog zijn welkom. U kunt een mailtje sturen naar: hans8nijs@gmail.com

Een individuele retraite

Het schrijven van een blog heeft voor mij even op een laag pitje gestaan. Het lukte gewoon even niet. In mijn vorig blog schreef ik over ‘de hoogste vorm van handelen’, offeren, het stappen in een grote maat.

Zelf belandde ik echter in een kleine maat, een kleine zeepbel. Een kleine wereld van vooral lichamelijke ongemakken. Vooral beperkingen voelen en zien. Niks geen grote maat.

Wel brengt de filosofie mij een blijvend besef dat dat het niet is, dat er méér is, ook al lijkt het even héél ver weg. Om in termen van de Bhagavad Gita te spreken: Krishna was een tijdje in geen velden of wegen te bekennen.

Intussen bleef ik twee maal daags mediteren, de ‘stilte-oefeningen’ doen, diep zitten, als het ware met de handen op de rug toekijken op gedachten en ideeën, vooral van de gedachten afblijven. En daar bleef het bij.

Een reactie op mijn laatste verslag uit Brognon bracht weer beweging in het proces. Ik had beschreven dat er hier in Brognon veel te doen was, en dat van het beeld dat ik hier wel lekker veel zou studeren niet klopte. Ik kwam nauwelijks aan studie toe.

De reactie kwam er op neer dat ik van het doen toch ook een studie kon maken. Nou, soms ben ik degene die anderen daar aan herinner, maar nu was ik degene die eraan herinnerd werd.

Krishna liet weer van zich horen!

Dit was op een zaterdag. Ik ben er die avond meteen voor gaan zitten, om een eigen Sadhana-week-programma te organiseren. Sadhana is een Sanskriet begrip dat staat voor spirituele discipline en de titel van een jaarlijkse retraiteweek hier in Brognon, maar die dit jaar als gevolg van de maatregelen helaas niet door kon gaan.

Ik begon dus een eigen week te organiseren. Die zou de maandag daarop ingaan, dus er moest wel tempo gemaakt worden.

Er moest voor die dag een thema komen, die moest ook alvast in de meditatie doorklinken, er zou een uurtje studie zijn en na de koffie een werkperiode.

De ‘retraiteweek’ is verlengd en duurt nog steeds voort. Elke dag zorg ik voor een thema en programma voor de volgende dag. Ik kan ermee inslapen en de volgende dag zo instappen. Van mijn belevenissen hou ik een dagboekje bij.

Meditatie

Ik mediteer twee maal per dag en gebruik het boekje Meditatie oefeningen van Mehdi. Het bevat o.a. een heel hoofdstuk ‘Meditatie tijdens de dagelijkse handelingen’, met maar liefst 22 gerichte oefeningen. Elke avond kies ik er één voor de volgende ochtend. Soms een paar dagen achtereen dezelfde.

Wekker

Gedurende de hele ochtend, met uitzodering van de koffiepauze zet ik de wekker om de 15, 20 of 30 minuten. De duur stel ik elke keer als hij afgegaan is, opnieuw in. De tijd is afhankelijk van die welke mij op dat moment het beste lijkt. Als hij afgaat doe ik met volle aandacht de stilte-oefening. Stap uit de beweging, ben me gewaar van waar ik ben, haal diep adem, adem uit, herhaal dat een paar keer, stel de wekker opnieuw in en ga weer verder met waar ik mee bezig was.

Studie

Tijdens deze periode schenk ik momenteel aandacht aan de teksten in het boek Karma Yoga van Swami Vivekananda. Het heeft 8 hoofdstukken en elk hoofdstuk kent een scala aan praktische thema’s. Ik vat deze samen, zoek er de bijbehorende verzen in de Gita bij en maak persoonlijke aantekeningen.

Gelijk beseft ik hoe vol ik eerder mijn bordje gevuld had met vele studies die ik ‘nu ik hier toch zat’ wel even wilde gaan oppakken! Kleine stukjes blijken ruim voldoende.

Werkperiode

Hierbij richt ik mijn aandacht op iets bijzonders. Het kan gaan om je aandacht op mijn handen of voeten, op geluiden, op gedachten in de geest over leuk of niet leuk, het hebben van verwachtingen,  alleen maar doen wat er gedaan moet worden, geen verwachtingen hebben etc. etc.

‘Werk’ is in deze periode een ruim begrip: eens in de week boodschappen doen, kleine klusjes, iets uitzoeken of nakijken, schoonmaken, wassen, strijken, stukje administratie, schrijven van een blog, maar ook het schrijven en beantwoorden van mails valt er onder.

’s Avonds besteed ik als ik nog energie heb, en er geen zoom-bijeenkomsten zijn, even aandacht aan het ‘huiswerk’ van verschillende studiegroepen: leerweg, Verdiepingsgroep, of een stukje uit de Bhagavad Gita. Gestaag, maar zo ontspannen mogelijk.

Dit eigen programma doet mij werkelijk goed, maar ik kijk er ook uit naar het moment dat jullie deze kant weer op kunnen komen. Eind van de maand horen we meer over òf, wanneer en hoe we hier het programma weer op kunnen pakken.

Tot dan kunnen we er op een eigen manier vorm aan geven. Er is zoveel beschikbaar in het dagelijks leven! Ik wens u een goede, inspirerende tijd.

 

Reacties op deze blog zijn welkom. U kunt een mailtje sturen naar: hans8nijs@gmail.com